پیشنهاد بحث‌برانگیز BIP-110 برای محدودسازی داده‌های دلخواه در بیت‌کوین وارد فاز نهایی سیگنالینگ می‌شود، در حالی که تا امروز ۱۲ مرداد ۱۴۰۵ تنها ۰.۹۲ درصد از بلاک‌های شبکه از آن پشتیبانی کرده‌اند؛ عددی به‌مراتب پایین‌تر از آستانه‌ی ۵۵ درصدی لازم برای قفل‌شدن (lock-in). این شکاف بزرگ بین خواسته‌ی طراحان BIP-110 و واقعیت شبکه، بحث ریسک تقسیم زنجیره (chain split) را دوباره زنده کرده و نگاه ماینرها و دارندگان بیت‌کوین را به هفته‌ی پیش‌رو دوخته است.

BIP-110 چیست و چرا این‌قدر جنجالی شده؟

BIP-110 که با نام «Reduced Data Temporary Softfork» شناخته می‌شود، تلاشی است برای مقابله با انباشت داده‌های دلخواه در تراکنش‌های بیت‌کوین؛ داده‌هایی که عمدتاً از اینسکریپشن‌های Ordinals، توکن‌های BRC-20 و پروتکل Runes سرچشمه می‌گیرند. طبق این پیشنهاد، خروجی‌های جدید تراکنش به ۳۴ بایت و سقف فیلد OP_RETURN به ۸۳ بایت محدود می‌شود. هدف طراحان، کاهش حجم داده‌های غیرمالی روی زنجیره و در نتیجه کنترل رشد بی‌رویه‌ی حجم بلاک‌هاست، اما بخش بزرگی از جامعه‌ی توسعه‌دهندگان این رویکرد را نوعی سانسور نرم بر نوع خاصی از تراکنش‌ها می‌دانند.

عدد و رقمی که همه را نگران کرده

مکانیزم فعال‌سازی BIP-110 به سیگنالینگ ۵۵ درصدی ماینرها برای قفل‌شدن در بازه‌ی آگوست ۲۰۲۶ نیاز دارد. اما آخرین آمار بلاک‌های استخراج‌شده فاصله‌ی زیادی با این رقم نشان می‌دهد. جدول زیر خلاصه‌ای از وضعیت فعلی را نشان می‌دهد:

شاخص مقدار یادداشت
آستانه‌ی لازم برای قفل‌شدن ۵۵٪ سیگنالینگ بلاک‌ها شرط فعال‌سازی BIP-110
پشتیبانی فعلی بلاک‌ها ۰.۹۲٪ داده‌ی ۲ آگوست ۲۰۲۶
بازه‌ی کلیدی سیگنالینگ ۸ تا ۹ آگوست ۲۰۲۶ طبق گزارش news.bitcoin.com
تغییر دشواری استخراج همزمان حدود ۱.۸۷٪ افزایش برآوردی همزمان با پنجره‌ی سیگنالینگ
هش‌پرایس (hashprice) ۳۱.۵۹ دلار به ازای هر PH/s ثبت‌شده در ۲ آگوست ۲۰۲۶

با این آمار، به‌نظر می‌رسد قفل‌شدن BIP-110 در همین دور بعید باشد؛ اما اصل ماجرا این‌جاست که حتی طرح یک نرم‌فورک بدون اجماع، به‌تنهایی می‌تواند نوسان کوتاه‌مدت در بازار مشتقات و هش‌ریت ایجاد کند، چون بخشی از ماینرها و ناظران شبکه احتمال یک اسپلیت موقت را کاملاً منتفی نمی‌دانند.

چرا نبود اجماع توسعه‌دهندگان مهم‌تر از درصد سیگنالینگ است؟

توسعه‌دهندگان Bitcoin Core تاکنون از ادغام کد BIP-110 در نسخه‌ی اصلی خودداری کرده‌اند و چند چهره‌ی شناخته‌شده‌ی صنعت هم نگرانی‌های صریح درباره‌ی سانسور نوع خاصی از تراکنش‌ها مطرح کرده‌اند. در تاریخ بیت‌کوین، تغییرات پروتکلی موفق معمولاً محصول اجماع گسترده بین توسعه‌دهندگان، ماینرها و کاربران بوده‌اند، نه صرفاً یک آستانه‌ی درصدی. وقتی این اجماع شکل نگیرد، حتی اگر سیگنالینگ به آستانه هم نرسد، بحث درباره‌ی مشروعیت تغییر پروتکلی باقی می‌ماند و می‌تواند در آینده به نسخه‌های بازنگری‌شده‌ای از همین پیشنهاد منجر شود.

تقارن خطرناک با تعدیل دشواری استخراج

نکته‌ای که این هفته را از نظر فنی حساس‌تر می‌کند، همزمانی پنجره‌ی سیگنالینگ BIP-110 با تعدیل بعدی دشواری استخراج بیت‌کوین است؛ برآورد فعلی افزایشی حدود ۱.۸۷ درصد را نشان می‌دهد. در شرایطی که هش‌پرایس روی ۳۱.۵۹ دلار به ازای هر PH/s ایستاده و حاشیه‌ی سود ماینرها همچنان فشرده است، هرگونه بی‌ثباتی در سیگنالینگ می‌تواند رفتار ماینرها را در تخصیص هش‌ریت تغییر دهد. با این حال باید توجه داشت که درآمد ماهانه‌ی صنعت ماینینگ از ۸۳۶.۴۱ میلیون دلار در ژوئن به ۸۷۵.۳۵ میلیون دلار در ژوئیه رشد کرده، یعنی از نظر اقتصادی فشار فوری برای واکنش تند وجود ندارد.

  • افت بیت‌کوین در بازه‌ی دو هفته‌ی اخیر: حدود ۲.۲ درصد
  • رشد بیت‌کوین در بازه‌ی ۳۰ روزه: حدود ۱.۶ درصد
  • پشتیبانی بلاک‌ها از BIP-110: ۰.۹۲ درصد در برابر آستانه‌ی ۵۵ درصد

این نوسان محدود قیمت را می‌توان در کنار فشارهای کلان مثل نرخ بهره‌ی فدرال رزرو بین ۳.۵ تا ۳.۷۵ درصد دید که در گزارش شب تصمیم فدرال رزرو بیت کوین به آن پرداخته بودیم؛ اکنون یک بحران حاکمیتی داخلی هم به این فشارها اضافه شده است. برای رصد لحظه‌ای قیمت در این بازه‌ی حساس، صفحه‌ی قیمت بیت کوین بیت‌فا می‌تواند مرجع مناسبی باشد.

مسیرهای موازی: Stacks و فورک eCash

در حاشیه‌ی این بحث، شبکه‌ی Stacks فورک سخت PoX-5 خود را با معرفی مفهوم «Bitcoin Bonds» آغاز کرده که امکان قفل‌کردن بیت‌کوین در لایه‌ی پایه و جفت‌سازی آن با توکن STX از طریق قراردادهای هوشمند برای تولید بازده دلاری را فراهم می‌کند. همزمان، فورک eCash به رهبری Paul Sztorc نیز به‌عنوان یک تحول موازی مطرح شده که در صورت جذب بخشی از هش‌ریت، می‌تواند توازن قدرت پردازشی بین شبکه‌ها را تغییر دهد. این تحرکات نشان می‌دهد بخشی از جامعه‌ی توسعه‌دهندگان به‌جای تمرکز صرف روی BIP-110، به دنبال مسیرهای جایگزین برای گسترش کاربرد بیت‌کوین هستند.

نکته از تجربه‌ی تیم بیت‌فا: در دوره‌های تنش پروتکلی بیت‌کوین، معمولاً نوسان بازار مشتقات و آپشن زودتر از قیمت اسپات واکنش نشان می‌دهد؛ همان‌طور که در گزارش تسویه ۱۰.۴ میلیارد دلاری آپشن بیت‌کوین و اتریوم دیدیم. برای تریدرهای فیوچرز، کنترل حجم پوزیشن در چنین بازه‌هایی مهم‌تر از پیش‌بینی جهت قیمت است.

ریسک واقعی چیست و چه چیزی باید رصد شود؟

با پشتیبانی ۰.۹۲ درصدی، احتمال قفل‌شدن BIP-110 در همین دور پایین است، اما دو ریسک باقی می‌ماند: نخست، واکنش کوتاه‌مدت بازار مشتقات و هش‌ریت به عدم قطعیت پیرامون فاز سیگنالینگ ۸ تا ۹ آگوست؛ دوم، احتمال بازگشت نسخه‌ی بازنگری‌شده‌ی این پیشنهاد در آینده، اگر گروهی از ماینرها یا استخراج‌کنندگان بزرگ به‌طور هماهنگ پشتیبانی خود را افزایش دهند. این وضعیت شباهت زیادی به فضای پرنوسانی دارد که در ریزش اخیر بازار و واکنش متفاوت توکن‌های دیفای هم دیده شد؛ جایی که رویدادهای غیرقیمتی، رفتار سرمایه را تغییر دادند.

سوالات متداول درباره BIP-110 و ریسک اسپلیت بیت‌کوین

BIP-110 دقیقاً چه چیزی را تغییر می‌دهد؟

این پیشنهاد اندازه‌ی خروجی‌های جدید تراکنش را به ۳۴ بایت و سقف فیلد OP_RETURN را به ۸۳ بایت محدود می‌کند تا حجم داده‌های دلخواه مانند اینسکریپشن‌ها و توکن‌های BRC-20 کاهش یابد.

آیا احتمال دارد BIP-110 در آگوست ۲۰۲۶ فعال شود؟

با پشتیبانی فعلی ۰.۹۲ درصدی بلاک‌ها در برابر آستانه‌ی ۵۵ درصدی لازم، فعال‌سازی در همین دور بعید به نظر می‌رسد، هرچند فاز سیگنالینگ ۸ تا ۹ آگوست هنوز نهایی نشده است.

ریسک تقسیم زنجیره یعنی چه؟

در صورت نبود اجماع کافی بین ماینرها و توسعه‌دهندگان، بخشی از شبکه ممکن است قوانین متفاوتی را دنبال کند که به‌طور موقت می‌تواند به دو زنجیره‌ی موازی منجر شود؛ سناریویی که فعلاً احتمال آن پایین اما غیرصفر است.

تعدیل دشواری استخراج چه ارتباطی به این ماجرا دارد؟

همزمانی تعدیل دشواری با پنجره‌ی سیگنالینگ باعث می‌شود هرگونه بی‌ثباتی پروتکلی، اثر خود را روی رفتار ماینرها و تخصیص هش‌ریت سریع‌تر نشان دهد.

تریدرها در این بازه چه چیزی را باید زیر نظر بگیرند؟

روند پشتیبانی بلاک‌ها از BIP-110، تغییرات هش‌پرایس، و واکنش بازار مشتقات بیت‌کوین در حوالی ۸ و ۹ آگوست مهم‌ترین شاخص‌های قابل‌رصد هستند.

در مجموع، BIP-110 بیش از آنکه یک تهدید قطعی برای شبکه‌ی بیت‌کوین باشد، آزمونی برای سازوکار حاکمیتی این شبکه است. اگر تازه‌کار هستید و می‌خواهید مفاهیم سافت‌فورک، سیگنالینگ و دشواری استخراج را از پایه یاد بگیرید، دوره‌ی رایگان آموزش بیت‌فا نقطه‌ی شروع خوبی است؛ و اگر برای مدیریت پوزیشن‌های فیوچرز در این بازه‌ی پرنوسان به راهنمایی نیاز دارید، می‌توانید از مشاوره‌ی تیم بیت‌فا کمک بگیرید. این مطلب صرفاً جنبه‌ی خبری و تحلیلی دارد و توصیه‌ی خرید یا فروش نیست.

اشتراک‌گذاری: تلگرام واتس‌اپ X فیسبوک
تیم بیتفا

تیم تحریریه‌ی بیتفا؛ تریدرها و تحلیل‌گران بازار رمزارز که تجربه‌ی واقعی معامله را به زبان ساده می‌نویسند.