کرونوس بعد از هک ۷۵ میلیون دلاری Tectonic زنجیره‌اش را rollback کرد

شبکه Cronos، زنجیره‌ی لایه-۱ وابسته به صرافی Crypto.com، پس از هک ۷۵ میلیون دلاری پروتکل وام‌دهی Tectonic تولید بلاک را به‌طور کامل متوقف کرد و سپس با rollback (بازگردانی تاریخچه) کامل، وضعیت زنجیره را به پیش از حمله برگرداند. این ماجرا تا امروز ۱۱ شهریور ۱۴۰۵ همچنان محور اصلی بحث‌های بازار کریپتو است، چون برای نخستین‌بار یک بلاک‌چین عمومی مرتبط با یک صرافی متمرکز بزرگ، بخشی از تاریخچه‌ی خودش را حذف کرده است.

حادثه از تاریخ ۳۰ آگوست ۲۰۲۶ آغاز شد؛ زمانی که Tectonic، بزرگ‌ترین پروتکل وام‌دهی روی Cronos با حدود ۱۲۱.۷ میلیون دلار ارزش قفل‌شده (TVL) و ۸۲.۷ میلیون دلار وام فعال، هدف حمله قرار گرفت. مهاجم با سرمایه‌ای حدود ۶۰۰ هزار دلار، قیمت توکن کم‌نقد TONIC را به گزارش CoinDesk حدود ۱۰۰ برابر (و طبق news.bitcoin.com حدود ۴۰ برابر) پمپ کرد و سپس با وثیقه‌گذاری همین توکن دستکاری‌شده، دارایی‌های واقعی مثل استیبل‌کوین و اتریوم را از پروتکل وام گرفت. این سبک حمله شباهت زیادی به ماجرای معروف Mango Markets دارد.

برآوردهای متفاوت از میزان خسارت

منابع مختلف رقم دقیق خسارت را متفاوت گزارش کرده‌اند و همین پراکندگی خودش نشانه‌ی پیچیدگی ماجراست. جدول زیر خلاصه‌ی این برآوردها را نشان می‌دهد:

بر اساس داده‌ی CryptoRank و BeInCrypto، تنها حدود ۶ تا ۶.۲۹ میلیون دلار پیش از توقف شبکه به اتریوم منتقل شد و حدود ۹۱ درصد از کل غنیمت، یعنی نزدیک به ۶۰ میلیون دلار، همچنان روی خود Cronos گیر افتاده بود؛ همین نکته بود که راه را برای اقدام بعدی اعتبارسنج‌ها باز کرد.

توقف کامل شبکه و rollback بی‌سابقه

به گزارش The Defiant، اعتبارسنج‌های Cronos برای پاک‌کردن موجودی مهاجم، نزدیک به ۱۱ هزار بلاک را حذف کردند؛ اقدامی که به‌طور جانبی حدود دو ساعت از تراکنش‌های تمام کاربران دیگر شبکه را نیز از بین برد. در مجموع، شبکه حدود ۱۰ ساعت هیچ بلاک جدیدی تولید نکرد. روند تصمیم‌گیری و اجرای این اقدام را می‌توان در چند مرحله خلاصه کرد:

1. شناسایی حمله و توقف فوری تولید بلاک روی Cronos
2. بررسی داخلی توسط اعتبارسنج‌ها برای مشخص‌کردن دقیق بلاک‌های آلوده
3. اجرای rollback حدود ۱۱ هزار بلاک برای پاک‌کردن دارایی مهاجم
4. از سرگیری تولید بلاک پس از حدود ۱۰ ساعت توقف

نکته‌ی مهم اینجاست که بخشی از وجوه، یعنی همان ۶.۲۹ میلیون دلاری که پیش از توقف به اتریوم پل زده شده بود، خارج از دسترس rollback باقی ماند؛ چون اتریوم به‌عنوان زنجیره‌ی مستقل بازنگردید. The Defiant اشاره کرده که Cronos درباره‌ی سرنوشت این کسری چیزی رسماً اعلام نکرده است.

چرا این اتفاق برای همه‌ی بازار دیفای مهم است؟

اصل تغییرناپذیری (immutability) یکی از ستون‌های فلسفی بلاک‌چین‌های عمومی بوده؛ همان چیزی که فرق زنجیره‌ی غیرمتمرکز را با یک پایگاه‌داده‌ی متمرکز تعیین می‌کند. وقتی یک شبکه‌ی لایه-۱ که مستقیماً به یک صرافی بزرگ CEX وصل است، تصمیم می‌گیرد تاریخچه‌اش را rollback کند، این پرسش جدی مطرح می‌شود که آیا زنجیره‌های وابسته به صرافی‌ها واقعاً «غیرمتمرکز» هستند یا صرفاً یک زیرساخت تحت کنترل شرکت مادر با ظاهر بلاک‌چینی؟ این موضوع پیش‌زمینه‌ای دارد؛ CRO پیش‌تر هم با بازگشت سوزاندن هفتاد میلیارد توکن، سابقه‌ای از تصمیمات جنجالی مدیریتی روی این زنجیره ساخته بود.

نکته از تجربه‌ی تیم بیتفا: نگه‌داشتن دارایی روی زنجیره‌های وابسته به یک صرافی متمرکز، حتی وقتی ظاهراً «امن‌تر» به نظر می‌رسد، ریسک حاکمیتی دارد که در چارت قیمت دیده نمی‌شود؛ همین ریسک بود که در این حادثه به شکل rollback خودش را نشان داد.

واکنش قیمت CRO و افت TVL

قیمت CRO در لحظه‌ی وقوع حادثه تا حدود ۰.۰۶۴ دلار جهش کرد اما به سرعت به ۰.۰۵۶۷۵ دلار افت کرد و سطح حمایتی ۰.۰۵۵۰۷ دلار را در معرض آزمایش قرار داد؛ شاخص RSI به ۴۴.۰۹ رسید که نشان‌دهنده‌ی تسلط فروشندگان در آن بازه بود. برای کسانی که وضعیت فعلی قیمت CRO را دنبال می‌کنند، صفحه‌ی قیمت لحظه‌ای CRO در بیتفا به‌روزرسانی می‌شود.

در بازه‌های بلندمدت‌تر، طبق داده‌ی Coingabbar (Coinglass)، CRO در ۳۰ روز اخیر ۴.۰۱ درصد رشد داشته اما در بازه‌های ۹۰ و ۱۸۰ روزه به ترتیب ۱۳.۸۲ و ۲۵.۱۸ درصد افت کرده و از ابتدای سال تاکنون ۳۷.۶۵ درصد منفی بوده است. TVL ردیابی‌شده‌ی کل شبکه‌ی Cronos نیز به گفته‌ی The Defiant حدود ۲۲۸.۷۵ میلیون دلار بود که در ۲۴ ساعت پس از حادثه ۱۳.۴ درصد کاهش یافت؛ صرافی غیرمتمرکز VVS Finance که استخرهای کم‌عمق TONIC در آن قرار داشت، به‌تنهایی ۱۸۴ میلیون دلار از این TVL را در اختیار داشت.

جای این هک در میان اتفاقات مشابه اخیر

COINOTAG این حمله را چهارمین سرقت بزرگ کریپتویی از نظر حجم توصیف کرده است؛ در ماه آگوست مجموعاً ۵۰ هک بزرگ ثبت شده اما جالب اینجاست که مجموع خسارت‌ها نسبت به ماه قبل ۴۹.۵ درصد کاهش یافته و به ۱۳۶.۳ میلیون دلار رسیده است. برای مقایسه، خواندن گزارش هک پل SAND در بیس و بی‌ان‌بی چین یا ماجرای هک ۷.۹ میلیون دلاری Coinsbuy نشان می‌دهد که واکنش شبکه‌ها به هک می‌تواند بسیار متفاوت باشد؛ از rollback کامل تا صرفاً ادامه‌ی کار بدون هیچ تغییر در تاریخچه. کسانی که می‌خواهند دلیل فنی این‌گونه حملات اقتصادی مبتنی بر دستکاری قیمت توکن را عمیق‌تر بفهمند، می‌توانند با دوره‌ی رایگان آموزش کریپتو بیتفا شروع کنند.

سوالات متداول درباره هک کرونوس و rollback

آیا کاربران عادی Cronos پول خودشان را از دست دادند؟

بر اساس گزارش‌ها، هدف اصلی rollback پاک‌کردن دارایی مهاجم بود، اما این کار به‌طور جانبی حدود دو ساعت از تراکنش‌های تمام کاربران دیگر شبکه را نیز حذف کرد؛ جزئیات کامل درباره‌ی جبران خسارت این کاربران هنوز به‌طور رسمی اعلام نشده است.

چرا بخشی از وجوه دزدی روی اتریوم قابل بازگشت نبود؟

حدود ۶.۲۹ میلیون دلار پیش از توقف شبکه به اتریوم پل زده شده بود؛ چون اتریوم زنجیره‌ای کاملاً مستقل و غیرمتمرکز است، Cronos نمی‌توانست تاریخچه‌ی آن را rollback کند و این بخش خارج از دسترس باقی ماند.

آیا rollback یک راه‌حل استاندارد در بلاک‌چین‌ها است؟

خیر؛ این اقدام برای زنجیره‌های عمومی بسیار کم‌سابقه است و اغلب پروژه‌ها به‌جای rollback از راه‌حل‌هایی مثل مذاکره با هکر یا استفاده از صندوق بیمه استفاده می‌کنند.

آیا این حادثه روی سایر توکن‌های مرتبط با صرافی‌ها هم تأثیر می‌گذارد؟

بازار هنوز واکنش یکسانی نشان نداده، اما این پرونده می‌تواند به یک نمونه‌ی مرجع برای ارزیابی ریسک حاکمیتی سایر زنجیره‌های وابسته به صرافی‌های متمرکز تبدیل شود.

در نهایت، ماجرای Cronos و Tectonic یک یادآوری جدی است که حتی روی زنجیره‌های به‌ظاهر پرکاربرد، ریسک‌های ساختاری و حاکمیتی می‌توانند در یک شب کل معادله را تغییر دهند. اگر می‌خواهید پیش از هر تصمیم مهم درباره‌ی نگه‌داشتن یا معامله‌ی دارایی روی زنجیره‌های مختلف، تحلیل دقیق‌تری داشته باشید، می‌توانید از مشاوره‌ی تخصصی بیتفا کمک بگیرید. این مطلب صرفاً جنبه‌ی خبری و تحلیلی دارد و توصیه‌ی خرید یا فروش نیست.

تیم بیتفا

تیم تحریریه‌ی بیتفا؛ تریدرها و تحلیل‌گران بازار رمزارز که تجربه‌ی واقعی معامله را به زبان ساده می‌نویسند.