NFTها از چند سال پیش به یکی از پربحثترین ترندهای دنیای بلاکچین تبدیل شدند؛ از فروش آثار هنری دیجیتال گرفته تا زمینهای متاورسی و آیتمهای درونبازی. اما سوال مهم این است که چطور واقعا میشود از NFT پول درآورد؟ آیا هنوز هم فرصت هست یا دوران طلایی تمام شده است؟
در این راهنما ۷ روش اصلی و کاربردی کسب درآمد از NFT را مرور میکنیم؛ روشهایی که در منابع معتبر فارسی و انگلیسی هم به عنوان مسیرهای واقعی درآمد مطرح شدهاند، از جمله ایجاد و فروش NFT، ترید، استیکینگ، اجاره، بازیهای Play to Earn، استفاده از حقالامتیاز و راهاندازی کسبوکارهای جانبی.
برای درک بهتر ادامه مطلب، بهتر است ابتدا مقاله راه های کسب درآمد از ارز دیجیتال را بخوانید.
۱. ایجاد و فروش NFTهای هنری و کلکسیونی
بازارهایی مثل OpenSea، Rarible و Foundation این امکان را میدهند که بدون نیاز به دانش برنامهنویسی، فایل خود را آپلود کنی، توضیحات بنویسی، تعداد نسخهها را مشخص کنی و آن را روی بلاکچینی مثل Ethereum، Polygon یا Solana مینت کنی. بعد از مینت، اثر تو به شکل یک توکن غیرمثلی روی بلاکچین ثبت میشود و خریداران میتوانند آن را بخرند یا دوباره بفروشند.
نکته مهم این است که فقط «زیبا بودن» اثر کافی نیست. باید برای خودت سبک مشخص بسازی، داستان و مفهوم پشت کار را توضیح بدهی، در شبکههای اجتماعی فعال باشی و با جامعه NFT ارتباط بگیری. بسیاری از فروشهای موفق NFT نتیجه ترکیب هنر قوی و بازاریابی درست هستند.
۲. دریافت حقالامتیاز (Royalties) از فروشهای بعدی
یکی از جذابترین ویژگیهای NFT برای هنرمندان، حقالامتیاز یا Royalties است. هنگام مینت یک NFT میتوانی درصدی به عنوان حقالامتیاز تعیین کنی؛ مثلا ۵ یا ۱۰ درصد. یعنی هر بار که آن NFT در بازار ثانویه دوباره فروخته شود، این درصد به صورت خودکار به کیف پول تو واریز میشود.
در دنیای هنر سنتی، اگر یک نقاشی امروز با قیمت کم فروخته شود و چند سال بعد چندین برابر شود، هنرمند معمولا از این افزایش قیمت هیچ سهمی نمیگیرد. اما در NFT، اگر مجموعهات معروف شود و معاملههای زیادی روی آن انجام شود، از هر بار خرید و فروش سهم خودت را خواهی داشت.
در انتخاب درصد حقالامتیاز باید تعادل را رعایت کنی. اگر درصد خیلی بالا بگذاری ممکن است خریداران جدی تمایلشان برای معامله کم شود. درصدهای منطقی (مثلا ۳ تا ۱۰ درصد) معمولا رایج هستند. این روش در عمل نوعی درآمد بلندمدت ایجاد میکند، به ویژه اگر مجموعهات در آینده محبوب شود.
۳. خرید و فروش (ترید) NFT با هدف کسب سود
روش دیگر کسب درآمد از NFT ترید کردن است؛ یعنی مثل سهام یا ارز دیجیتال، NFT را در قیمت پایینتر بخری و در قیمت بالاتر بفروشی. این کار بیشتر مناسب کسانی است که حوصله تحقیق و ریسکپذیری بیشتری دارند.
در این مدل، به جای اینکه خودت خالق اثر باشی، پروژههای مختلف را بررسی میکنی، تیم سازنده، جامعه کاربری، نقشه راه، حجم معاملات، کف قیمت (Floor Price) و تعداد دارندگان را میسنجی و NFT مجموعههایی را میخری که فکر میکنی در آینده رشد میکنند. اگر پیشبینیات درست باشد، میتوانی آنها را با سود بفروشی.
البته ترید NFT ریسک بالایی دارد. بازار بسیار نوسانی است و نقدشوندگی بعضی کلکسیونها پایین است؛ یعنی شاید نتوانی سریع بفروشی. برای مدیریت بهتر ریسک بهتر است سرمایه را بین چند پروژه مختلف پخش کنی، فقط پولی وارد کنی که تحمل از دست دادنش را داری، درگیر هیجان و شایعات نشوی و قبل از هر خرید، چند منبع مختلف را بررسی کنی.
۴. اجاره دادن NFT و کسب درآمد غیرفعال
در بعضی پروژهها NFT فقط یک تصویر تزئینی نیست، بلکه یک ابزار کاربردی است؛ مثلا:
- بلیت ورود به یک رویداد یا کلوب خصوصی؛
- حق استفاده از یک سرویس نرمافزاری؛
- کاراکتر یا آیتم یک بازی بلاکچینی؛
- زمین یا ساختمان در یک متاورس.
اگر چنین NFTهایی داری ولی خودت از آن استفاده نمیکنی، میتوانی آن را برای مدت مشخصی به شخص دیگری اجاره بدهی و در مقابل، مبلغی به صورت توکن دریافت کنی. قرارداد هوشمند به شکلی نوشته میشود که مالکیت اصلی دست تو بماند و بعد از پایان دوره اجاره، دسترسی اجارهگیرنده به صورت خودکار محدود شود.
این روش بیشتر در پروژههای گیمینگ و متاورسی دیده میشود؛ مثلا اجاره دادن کاراکترهای بازی به بازیکنانی که خودشان توان مالی خرید ندارند یا اجاره دادن زمین مجازی برای تبلیغات. اگر NFT تو در پروژهای باشد که تقاضا برای استفاده از آن زیاد است، این مدل میتواند برایت درآمد نسبتا غیرفعال بسازد.
۵. بازیهای Play to Earn و NFTهای گیمینگ
بازیهای بلاکچینی از معروفترین راههای کسب درآمد از NFT هستند. در این مدل که Play to Earn یا P2E نام دارد، بازیکن با انجام ماموریتها، مبارزه، ارتقای کاراکترها و شرکت در رویدادها، توکن یا NFT دریافت میکند که قابل فروش در بازار است.
در بازیهایی مثل Axie Infinity، The Sandbox و پروژههای مشابه، شخصیتها، آیتمها یا زمینها به صورت NFT هستند. کاربر میتواند با وقت گذاشتن، استراتژی و گاهی سرمایه اولیه (برای خرید کاراکتر یا آیتم) وارد بازی شود و با فروش دستاوردهای خود درآمد کسب کند.
البته درآمد از این بازیها پایدار و تضمینی نیست. اقتصاد داخلی بازی اگر خوب طراحی نشده باشد ممکن است بعد از مدتی دچار تورم توکن یا کاهش تقاضا شود و ارزش داراییها پایین بیاید. بعضی بازیها هم فقط در زمان هیجان اولیه سود خوبی میدهند و بعد آرام میشوند. پس اگر میخواهی از این روش استفاده کنی، لازم است:
- قبل از سرمایهگذاری، درباره تیم و اقتصاد بازی تحقیق کنی؛
- با مبلغ کم شروع کنی و امتحان کنی آیا بازی واقعا ارزش وقت و هزینه را دارد؛
- روی یک بازی خاص قفل نشوی و تنوع داشته باشی.
۶. استیک کردن NFT و دریافت پاداش
استیکینگ NFT یعنی اینکه NFT خود را برای مدت مشخص در یک پلتفرم یا قرارداد هوشمند قفل میکنی و در ازای آن، پاداش به صورت توکن دریافت میکنی. این روش شباهت زیادی به استیک کردن ارزهای دیجیتال عادی دارد اما دارایی قفلشده اینجا NFT است.
بعضی پروژهها برای تشویق کاربران به نگهداری توکنهای خود، سیستم استیکینگ طراحی میکنند. مثلا اگر NFT خاصی از یک مجموعه را استیک کنی، هر روز یا هر هفته مقداری توکن بومی آن پروژه دریافت میکنی. در بعضی مدلها هم NFT نماینده سهمی از یک استخر نقدینگی است و وقتی استیک میکنی، در کارمزدها یا سود استخر شریک میشوی.
این روش میتواند نوعی درآمد نسبتا غیرفعال ایجاد کند اما چند ریسک مهم دارد:
- ممکن است قیمت توکنی که به عنوان پاداش میگیری کاهش پیدا کند؛
- اگر قرارداد هوشمند مشکل امنیتی داشته باشد، دارایی در خطر است؛
- تا زمانی که NFT قفل است، فروش فوری آن برایت ممکن نیست؛
- قوانین پلتفرم در طول زمان میتواند تغییر کند.
برای کاهش ریسک بهتر است از پلتفرمهای معتبرتر استفاده کنی، با مبالغ کم شروع کنی و همیشه شرایط و مستندات پروژه را دقیق بخوانی.
۷. راهاندازی خدمات و کسبوکار پیرامون NFT
لازم نیست حتما خودت NFT بخری یا بفروشی تا از این حوزه درآمد داشته باشی. یکی از حرفهایترین راهها این است که خدمات تخصصی به پروژههای NFT ارائه بدهی. یعنی به جای اینکه «کاربر نهایی» بازار باشی، بخشی از زیرساخت و خدمات این بازار را تامین کنی.
اگر طراح هستی میتوانی برای کلکسیونها کاراکتر، لوگو، بنر و هویت بصری طراحی کنی. اگر در تولید محتوا و بازاریابی دیجیتال قوی هستی میتوانی مدیریت شبکههای اجتماعی، نوشتن وایتپیپر، تهیه استراتژی لانچ، ساخت کمپین و… را برای پروژهها انجام بدهی. اگر برنامهنویس بلاکچین هستی میتوانی قرارداد هوشمند، وبسایت NFT Market یا ابزارهای تحلیلی بسازی.
این مدل کسبوکار معمولا درآمد پایدارتری دارد، چون به جای وابستگی مستقیم به نوسان قیمت NFT، از طریق قراردادهای همکاری، پروژههای مشتری و ارائه سرویس درآمد میگیری. هر چه تخصصت در حوزههایی مثل بلاکچین، طراحی تجربه کاربری، مارکتینگ و برنامهنویسی بیشتر باشد، میتوانی پروژههای بهتر و درآمد بالاتری جذب کنی.
سخن آخر
کسب درآمد از NFT فقط به «خرید یک تصویر و امید به گران شدن» خلاصه نمیشود. همانطور که دیدی، میتوانی به عنوان هنرمند، تریدر، گیمِر، سرمایهگذار دیفای یا ارائهدهنده خدمات تخصصی وارد این حوزه شوی. هر کدام از این ۷ روش، مزایا و ریسکهای خودش را دارد و هیچ کدام بدون دانش و تحقیق، نتیجه قطعی نمیدهند.
بهترین کار این است که اول تواناییها و علاقه خودت را بشناسی؛ اگر اهل خلق آثار هنری هستی، روی ساخت و فروش NFT تمرکز کن. اگر به تحلیل بازار علاقه داری، ترید را جدیتر بگیر. اگر بازی دوست داری، بازیهای بلاکچینی را بررسی کن. و در هر حالت، مدیریت ریسک و یادگیری مداوم را فراموش نکن.
ثبت دیدگاه
دیدگاه کاربران