در معاملات فیوچرز، عددی که روی نمودار میبینید همیشه همان قیمتی نیست که برای محاسبه سود و زیان یا بررسی شرایط لیکوئید شدن پوزیشن استفاده میشود. صرافیها برای مدیریت این موضوع از Mark Price یا قیمت مارک کمک میگیرند؛ قیمتی مرجع که با در نظر گرفتن دادههایی مانند بازار اسپات، شاخص قیمت، شرایط بازار فیوچرز و در بعضی قراردادها نرخ تامین مالی محاسبه میشود.
همین تفاوت در روش محاسبه باعث میشود گاهی یک پوزیشن در شرایطی وارد فرایند لیکوئید شدن شود که قیمت نمایشدادهشده روی نمودار هنوز به سطح مورد انتظار معاملهگر نرسیده است.
قیمت مارک در معاملات فیوچرز چیست؟
Mark Price یک قیمت مرجع است که برای تعیین ارزش واقعیتر قرارداد فیوچرز و ارزیابی وضعیت پوزیشنها استفاده میشود. این قیمت با Last Price یا آخرین قیمت معاملهشده تفاوت دارد.
Last Price همان قیمتی است که آخرین معامله در بازار فیوچرز با آن انجام شده است. در مقابل، Mark Price تنها به آخرین معامله وابسته نیست و با استفاده از چند داده مختلف محاسبه میشود.
هدف از این سازوکار این است که یک معامله غیرعادی یا یک نوسان شدید و کوتاهمدت نتواند بهتنهایی وضعیت ریسک پوزیشنها را تغییر دهد.
در پلتفرمهایی مانند Toobit، قیمت مارک برای دو کاربرد مهم استفاده میشود:
- محاسبه سود و زیان تحققنیافته
- بررسی شرایط لیکوئید شدن پوزیشن
بنابراین ممکن است قیمت روی نمودار با Mark Price متفاوت باشد، اما وضعیت ریسک پوزیشن همچنان بر اساس قیمت مارک ارزیابی شود.
تفاوت Mark Price، Last Price و Index Price
برای اینکه دلیل این اختلاف قیمت روشنتر شود، ابتدا باید کاربرد سه قیمت اصلی در بازار فیوچرز را از یکدیگر جدا کنیم.
Last Price مستقیما از معاملات انجامشده در بازار فیوچرز به دست میآید.
در مقابل، Index Price معمولا با استفاده از قیمت دارایی در چند بازار اسپات محاسبه میشود. Mark Price نیز از این اطلاعات و سایر پارامترهای بازار استفاده میکند.
به همین دلیل، طبیعی است که Last Price، Index Price و Mark Price همیشه دقیقا یک عدد را نشان ندهند.
کاربرانی که قصد ورود به بازار فیوچرز این پلتفرم را دارند، میتوانند ابتدا مراحل ثبت نام در توبیت را انجام دهند.
دلیل تفاوت قیمت مارک با قیمت بازار
دلیل اصلی اختلاف میان Mark Price و قیمت بازار، روش متفاوت محاسبه این دو قیمت است.
فرض کنید قیمت بیت کوین در بازار فیوچرز یک صرافی طی چند ثانیه از 100,000 دلار به 98,500 دلار کاهش پیدا کند.
اگر این افت ناگهانی به دلیل یک سفارش بزرگ یا کاهش شدید نقدشوندگی اتفاق افتاده باشد، استفاده مستقیم از همین قیمت برای بررسی ریسک تمام پوزیشنها میتواند باعث لیکوئید شدن غیرضروری معاملهگران شود.
Mark Price برای کاهش تاثیر چنین حرکات کوتاهمدتی طراحی شده است و تنها به آخرین معامله انجامشده در بازار وابسته نیست.
نحوه محاسبه Mark Price در Toobit
فرمول دقیق محاسبه Mark Price به صرافی و نوع قرارداد بستگی دارد.
طبق اطلاعات ارائهشده درباره قراردادهای پرپچوال USDⓈ-M در Toobit، سه مقدار برای تعیین قیمت مارک در نظر گرفته میشود:
- آخرین قیمت موجود در بازار فیوچرز Toobit
- قیمتی که بر اساس Index Price و Funding Rate محاسبه میشود
- قیمتی که Index Price و میانگین مبنای دفتر سفارشات را در نظر میگیرد
در مرحله بعد، مقدار میانی این سه عدد بهعنوان Mark Price نهایی انتخاب میشود.
Toobit اعلام کرده است که این قیمت هر ثانیه بهروزرسانی میشود.
بنابراین Mark Price یک عدد ثابت یا صرفا یک میانگین ساده از قیمتهای بازار نیست. با تغییر شرایط بازار، فاصله آن با Last Price نیز میتواند بیشتر یا کمتر شود.
نقش Index Price در تعیین قیمت مارک
Index Price یا شاخص قیمت یکی از اجزای مهم در محاسبه Mark Price است.
این شاخص برای نمایش قیمت بازار اسپات دارایی پایه استفاده میشود و از قیمت چند صرافی مختلف تشکیل شده است.
برای مثال، Toobit برای بعضی شاخصهای خود از دادههای صرافیهایی مانند موارد زیر استفاده میکند:
- Binance
- OKX
- Bybit
- Bitget
- Coinbase
- KuCoin
- MEXC
در این محاسبات به منابع مختلف وزن داده میشود. به همین دلیل، Index Price لزوما با قیمت لحظهای همان ارز دیجیتال در یک صرافی مشخص برابر نیست.
اهمیت این سازوکار زمانی بیشتر مشخص میشود که قیمت فیوچرز در یک صرافی حرکت غیرعادی داشته باشد. در این شرایط، شاخص قیمت همچنان میتواند وضعیت گستردهتر بازار اسپات را در نظر بگیرد.
تاثیر Funding Rate بر Mark Price
در قراردادهای پرپچوال، Funding Rate یا نرخ تامین مالی نیز یکی از عوامل مهم در محاسبات قیمت مرجع است.
نرخ تامین مالی کمک میکند قیمت قرارداد پرپچوال در بلندمدت بیش از حد از قیمت دارایی پایه فاصله نگیرد.
به زبان ساده، زمانی که قیمت قرارداد فیوچرز فاصله زیادی از بازار اسپات پیدا میکند، سازوکار Funding و سایر اجزای Mark Price کمک میکنند قیمت مرجع فقط تحت تاثیر معاملات لحظهای بازار فیوچرز قرار نگیرد.
آیا پوزیشن دقیقا با Mark Price بسته میشود؟
نه، همیشه اینطور نیست!این نکته یکی از مهمترین تفاوتهایی است که معاملهگران باید درباره قیمت مارک بدانند.
Mark Price بیشتر برای موارد زیر استفاده میشود:
- ارزیابی ریسک پوزیشن
- محاسبه سود و زیان تحققنیافته
- تشخیص شرایط لیکوئید شدن
اما قیمت واقعی اجرای سفارش به قیمتهایی بستگی دارد که در بازار و دفتر سفارشات وجود دارند.
بنابراین اگر Mark Price به سطح لیکوئید شدن برسد و فرایند Liquidation آغاز شود، قیمت نهایی اجرای این فرایند میتواند با قیمت مارک در لحظه شروع لیکوئید شدن متفاوت باشد.
این اختلاف بهخصوص در بازارهای سریع و پرنوسان میتواند بیشتر دیده شود.
امکان بررسی تغییرات بازار فیوچرز از طریق نسخه موبایل پلتفرم نیز وجود دارد و کاربران میتوانند از صفحه دانلود توبیت به آن دسترسی داشته باشند.
زمانهایی که قیمت بسته شدن با نمودار متفاوت است
یکی از رایجترین شرایط زمانی رخ میدهد که Mark Price به قیمت لیکوئید شدن برسد، اما Last Price هنوز به آن سطح نرسیده باشد.
فرض کنید یک معاملهگر پوزیشن لانگ دارد و قیمت لیکوئید شدن آن نزدیک 90,000 دلار است.
در همان لحظه ممکن است:
- Last Price روی نمودار: 90,300 دلار
- Mark Price: 90,000 دلار
باشد.
در این شرایط، تغییر Index Price، Funding Rate و سایر دادههای مورد استفاده در محاسبه میتواند باعث شود Mark Price زودتر به محدوده لیکوئید شدن برسد.
سیستم نیز میتواند فرایند لیکوئید شدن را بر اساس همین Mark Price آغاز کند؛ حتی اگر معاملهگر قیمت 90,000 دلار را در Last Price نمودار مشاهده نکرده باشد.
تاثیر نوسان شدید بازار بر قیمت بسته شدن
در شرایط عادی بازار، فاصله Mark Price و Last Price معمولا محدود است. اما هنگام وقوع شرایطی مانند انتشار اخبار مهم، رشد یا سقوط سریع بازار و کاهش نقدشوندگی، این اختلاف میتواند بیشتر شود.
در چنین وضعیتی، Mark Price ممکن است برای مدت کوتاهی نسبت به قیمت بازار با تاخیر حرکت کند.
Toobit نیز اعلام کرده است که در شرایط نوسان شدید، قیمت مارک ممکن است موقتا با تاخیر نسبت به بازار حرکت کند. هدف این سازوکار کاهش تاثیر نوسانهای کوتاهمدت و جلوگیری از لیکوئید شدنهای غیرضروری است.
از طرف دیگر، در بازاری که با سرعت زیادی حرکت میکند، Mark Price نیز میتواند بهسرعت تغییر کند.
به همین دلیل، قیمت لیکوئید شدن نمایشدادهشده در صفحه معامله را نباید یک عدد کاملا ثابت در نظر گرفت.
مثال تفاوت Mark Price و قیمت معامله
فرض کنید وضعیت بیت کوین در بازار فیوچرز به شکل زیر باشد:
در این مثال، کاربر ممکن است همچنان قیمت 100,000 دلار را روی نمودار مشاهده کند، اما Mark Price به 99,850 دلار رسیده باشد؛ یعنی همان سطحی که قیمت لیکوئید شدن پوزیشن قرار دارد.
اگر شرایط مارجین نیز به حد لازم رسیده باشد، سیستم میتواند فرایند لیکوئید شدن را آغاز کند.
این مثال نشان میدهد که در معاملات فیوچرز، بررسی صرف Last Price روی نمودار کافی نیست و باید Mark Price و Margin Ratio را نیز در نظر گرفت.
کاربرانی که میخواهند این تفاوت قیمت را در محیط معاملات بررسی کنند، میتوانند از طریق صفحه ورود به توبیت به حساب خود دسترسی داشته باشند.
تفاوت Mark Price به معنی دستکاری قیمت نیست
صرف متفاوت بودن Mark Price و Last Price به معنی دستکاری قیمت نیست.
اتفاقا یکی از دلایل استفاده از Mark Price این است که ارزیابی ریسک یک پوزیشن فقط به معاملات انجامشده در یک بازار وابسته نباشد.
استفاده از Index Price و دادههای چند بازار اسپات کمک میکند یک معامله غیرعادی یا جهش لحظهای قیمت در یک بازار، تاثیر بیش از حدی بر محاسبات ریسک پوزیشنها نداشته باشد.
البته در شرایط خاص ممکن است دادههای بازار نیز دچار اختلال شوند. به همین دلیل، صرافیها معمولا سازوکارهای حفاظتی جداگانهای برای وضعیتهای غیرعادی در نظر میگیرند.
جمعبندی
در معاملات فیوچرز، Last Price، Index Price و Mark Price کاربردهای متفاوتی دارند. Last Price آخرین قیمت معاملهشده را نشان میدهد، Index Price بر اساس بازارهای اسپات محاسبه میشود و Mark Price برای ارزیابی پوزیشن، سود و زیان تحققنیافته و شرایط لیکوئید شدن به کار میرود.
به همین دلیل ممکن است قیمت مارک با قیمت روی نمودار متفاوت باشد و حتی قیمت اجرای نهایی سفارش نیز دقیقا برابر با Mark Price نباشد. در نهایت، تصمیم برای انتخاب پلتفرم و انجام معامله بهتر است بر اساس شرایط بازار و ارزیابی شخصی کاربر انجام شود.
سوالات متداول
چرا قیمت مارک با آخرین قیمت معاملهشده فرق دارد؟
Mark Price فقط بر اساس آخرین معامله بازار فیوچرز تعیین نمیشود و در محاسبه آن دادههایی مانند Index Price، Funding Rate و اطلاعات دفتر سفارشات نیز در نظر گرفته میشوند. به همین دلیل ممکن است با Last Price متفاوت باشد.
آیا پوزیشن دقیقا با قیمت مارک بسته میشود؟
خیر. قیمت مارک بیشتر برای محاسبه سود و زیان و تشخیص شرایط لیکوئید شدن استفاده میشود. قیمت واقعی اجرای سفارش به قیمتهای موجود در بازار بستگی دارد.
آیا ممکن است پوزیشن قبل از رسیدن قیمت نمودار به قیمت لیکوئید بسته شود؟
بله. اگر Mark Price زودتر از Last Price به قیمت لیکوئید شدن برسد، پوزیشن میتواند وارد فرایند لیکوئید شدن شود.
ثبت دیدگاه
دیدگاه کاربران